آسیب های ورزشی زانو; پیشگیری و درمان

asib

آسیب‌های ورزشی زانو بطور عادی در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی و حرکتی برای افراد ایجاد می‌شود. همچنین برخی از این آسیب‌ها در نتیجه تصادفات رانندگی یا گرم نکردن مناسب یا انجام غیرصحیح حرکت‌های ورزشی ایجاد می‌گردد. برخی افراد هنگامی دچار آسیب می‌شوند که در وضعیت مناسب از نظر بدنی قرار ندارند. به این ترتیب گرم کردن یا انجام حرکت‌های کششی به میزان کافی قبل از انجام فعالیت‌های ورزشی می‌تواند نقش موثر در پیشگیری از آسیب‌دیدگی‌های زانو داشته باشد.

فعالیت فیزیکی یکی از اجزای مهم در حفظ سلامت بدن است. به هر حال، توجه به برخی اقدامات احتیاطی می‌تواند خطر آسیب‌دیدگی‌های ورزشی زانو را حداقل نماید. دکتر مؤیدفر فوق تخصص زانو و جراح ارتوپد در این رابطه بیان می‌کنند: «آسیب‌دیدگی مسئله‌ای عادی در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی است، اما خوشبختانه اکثر مشکلات ایجاد شده برای زانو با استراحت کردن رفع شده و نیازی به عمل جراحی ندارد. به عنوان یک قاعده کلی، هر گونه آسیب وارد شده به زانو که باعث ایجاد مشکلات ظاهری مشخص یا ناتوانی برای فرد در ارتباط با تحمل وزن بدن بر روی پاها شود، می‌بایست توسط پزشک متخصص مورد بررسی قرار گرفته و تحت درمان قرار گیرد». برای دریافت مشاوره یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 03131315870 -03131315871 تماس حاصل نمایید.

آسیب‌های ورزشی زانو


آسیب‌های ورزشی انواع مختلف مشکلاتی هستند که در هنگام انجام فعالیت‌ها یا تمرین‌های ورزشی برای افراد ایجاد می‌شود. آسیب‌دیدگی‌های ورزشی می‌توانند به خاطر وارد کردن فشار بیش از حد به بدن، وضعیت نامناسب بدن، یا استفاده از تکنیک نامناسب ایجاد شوند. علاوه بر این گرم نکردن قبل از انجام فعالیت می‌تواند خطر این آسیب‌دیدگی‌ها را افزایش دهد. کبودی، پیچ‌خوردگی، رگ به رگ شدن، پارگی، و شکستگی استخوان از آسیب‌دیدگی‌های معمول در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی هستند. در این شرایط بافت‌های نرم همچون عضله، رباط، تاندون‌ها، فاشیا، و بورس ممکن است تحت تاثیر قرار گیرند.

آسیب‌های ورزشی حاد و مزمن زانو

آسیب‌های ورزشی به دو دسته کلی حاد و مزمن طبقه‌بندی می‌شوند. آسیب‌های حاد به صورت یک‌باره در هنگام ورزش یا تمرین کردن ایجاد می‌شود. کشیدگی عضله و شکستگی زانو از آسیب‌های ورزشی حاد هستند. علائم این نوع آسیب‌دیدگی به شرح زیر می باشند:

  • درد زانوی شدید و یک‌باره
  • ورم زانو
  • ناتوانی در حرکت دادن مفصل مشابه شرایط عادی
  • در رفتن یک استخوان یا مفصل

آسیب‌های ورزشی مزمن زانو می‌توانند پس از انجام فعالیت‌ها یا تمرین‌های ورزشی برای یک دوره طولانی ایجاد شوند. علائم آسیب‌های ورزشی مزمن به شرح زیر هستند:

  • درد و ناراحتی در هنگام ورزش کردن
  • درد و ناراحتی در هنگام تمرین کردن
  • درد و ناراحتی در هنگام استراحت
  • ورم و التهاب

انواع آسیب‌های حاد زانو

کشیده شدن عضله

asib1

کشیدگی عضله زمانی اتفاق می‌افتد که عضله بیش از حد کشیده شده و دچار پارگی شود. علائم کشیدگی عضله می‌تواند شامل درد، ورم، ضعف، مشکلات حرکتی، یا ناتوانی در استفاده از عضله باشد. عضلات چهار سر ران و زردپی رایج‌ترین نقاطی هستند که در آن‌ها کشیدگی عضله ایجاد می‌شود. کشیدگی عضله در سطح خفیف را می‌توان با استراحت، سرد کردن، کمپرس، و بالا نگه داشتن ناحیه آسیب‌دیده درمان کرد. علاوه بر این مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs) می‌تواند به کنترل درد و ورم ایجاد شده در این شرایط کمک کند. به هر حال، در مواردی که کشیدگی عضله شدید باشد، لازم است وضعیت بیمار توسط متخصص ارتوپدی تحت بررسی و درمان قرار گیرد.

پارگی رباط صلیبی قدامی در فعالیت‌های ورزشی

asib2

پارگی رباط صلیبی قدامی در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی معمولاً هنگام فرود آمدن نامناسب بر روی زمین، تغییر مسیر یا توقف یک‌باره، یا در نتیجه وارد شدن ضربه مستقیم به زانو ایجاد می‌شود. افرادی که دچار پارگی رباط صلیبی قدامی‌ می‌شوند ممکن است از این ناحیه از بدن خود صدا شنیده و احساس کنند زانوی آن‌ها دیگر کار نمی‌کند. درد، ورم، و کاهش دامنه حرکتی از علائم عادی در هنگام پارگی رباط صلیبی قدامی هستند. در این شرایط با توجه به سن، وضعیت سلامتی، و سطح فعالیت مورد نظر بیمار، ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی برای رفع مشکل وجود داشته یا نیازی به عمل جراحی نباشد. در این شرایط استفاده از بریس و فیزیوتراپی ممکن است باعث رفع مشکل نشود، اما در هر حالت می‌تواند مقداری کاهش علائم مشکل را برای بیمار به همراه داشته باشد.

پارگی رباط صلیبی میانی در فعالیت‌های ورزشی

asib3

رباط صلیبی میانی معمولاً هنگامی دچار آسیب‌دیدگی می‌شود که به ناحیه مفصل به سمت پهلو فشار وارد شده و این فشار باعث ایجاد حرکت نامناسب با وارد شدن ضربه مستقیم به زانو شود. پارگی رباط صلیبی میانی باعث ایجاد درد، ورم، و ناپایداری در مفصل می‌شود. این شرایط اغلب با استفاده از کمپرس یخ، بریس، و فیزیوتراپی قابل درمان است. در صورتی که سایر ساختارهای زانو دچار آسیب‌دیدگی شده و پارگی رباط صلیبی میانی شدید باشد، احتمالاً لازم است از عمل جراحی برای درمان بیمار استفاده شود.

پارگی مینیسک در فعالیت‌های ورزشی

asib4پارگی مینیسک یکی از رایج‌ترین آسیب‌دیدگی‌های زانو در بین ورزشکاران است که بطور خاص در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی دارای برخورد مستقیم مشاهده می‌شود. در این شرایط خم شدن یا پیچیدن ناگهانی زانو می‌تواند باعث پارگی مینیسک شود. این وضعیت درد، ورم، سفتی، گرفتگی یا قفل شدن زانو را برای فرد به همراه داشته و ممکن است فرد نتواند زانوی خود را به مقدار معمول حرکت داده و بخش زیادی از دامنه حرکتی زانوی خود را از دست بدهد.

در صورتی که پارگی محدود به خاطر آسیب‌دیدگی لبه خارجی مینیسک ایجاد شده باشد، احتمالاً روش‌های غیر جراحی برای رفع مشکل کافی خواهد بود. به هر حال، در صورتی که علائم مشکل با استفاده از روش‌های غیر جراحی برطرف نشود، احتمالاً لازم است از روش‌های جراحی برای بیمار استفاده شود.

آسیب‌دیدگی زانوی دونده در فعالیت‌های ورزشی

asib5

آسیب‌دیدگی زانوی دونده که در اصطلاح به آن سندرم التهاب کشکک زانو نیز گفته می‌شود، یک شرایط دردناک است که در هنگام وارد شدن آسیب به تاندون‌ها، جداره رباط (سینویال)، و یا سایر بافت‌های نرم زانو ایجاد می‌شود. در حقیقت استفاده بیش از حد از زانو توسط ورزشکاران این مشکل را ایجاد نموده و باعث دررفتگی کشکک شود. استراحت، یخ درمانی، کمپرس، و بالا نگه داشتن ناحیه آسیب‌دیده می‌تواند به رفع این مشکل کمک کند. در موارد نادر، ممکن است نیاز به عمل جراحی برای رفع مشکلات شدید ایجاد شده در هنگامی وجود داشته باشد که سایر درمان‌ها از اثربخشی لازم برخوردار نباشند.

وارد شدن آسیب به غضروف در فعالیت‌های ورزشی

asib6

آسیب‌دیدگی غضروف زانو یکی از انواع مشکلات عادی در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی است. علائم وارد شدن آسیب به غضروف مفصل شامل ورم و صدا دادن یا احساس سایش در محل مفصل می‌باشد. این شرایط ممکن برای چند ساعت یا چند روز با سفتی مفصل همراه باشد. در این شرایط معمولاً در اولین مرحله به بیمار توصیه می‌شود از اقدامات خود مراقبتی برای رفع مشکل استفاده کند. به هر حال در صورتی که علائم شدید بوده و با روش‌های درمان معمول بهبود پیدا نکند، احتمالاً لازم است از عمل جراحی تعویض غضروف آسیب‌دیده مفصل با غضروف سالم گرفته شده از سایر بخش‌های مفصل برای رفع مشکل استفاده شود.

شکستگی زانو در فعالیت‌های ورزشی

asib7

شکستگی زانو می‌تواند برای فرد بسیار دردناک بوده و با ورم یا کبودی برای فرد همراه باشد. در این شرایط احتمالاً فرد نمی‌تواند با زانوی آسیب‌دیده خود راه برود. در صورتی که شکستگی استخوان شدید باشد، ممکن است زانو ظاهر غیر طبیعی پیدا کرده و حتی استخوان زانو از پوست فرد خارج شود.

در هنگام ایجاد این آسیب‌دیدگی ممکن است در هنگام حرکت دادن زانو از آن صدا شنیده شده و درد به صورت تیر کشیدن احساس شده یا درد بیمار به قدری شدید باشد که احساس غش کردن، گیجی یا حالت تهوع به وی دست دهد. برای درمان شکستگی زانو لازم است در اسرع وقت به مطب متخصص ارتوپدی مراجعه شود.

خلاصه‌ای از روش‌های درمان قابل استفاده برای آسیب‌دیدگی‌های ورزشی


  • شروع درمان با استراحت کردن، یخ درمانی، کمپرس و بالا نگه داشتن ناحیه آسیب‌دیده
  • مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs)
  • بی‌حرکت کردن ناحیه آسیب‌دیده در فعالیت ورزشی
  • عمل جراحی برای مواردی که آسیب‌دیدگی ورزشی شدید باشد. در حقیقت عمل جراحی می‌تواند پارگی تاندون و رباط را ترمیم کرده و استخوان شکسته شده را به محل مناسب باز گرداند.
  • توان‌بخشی (فعالیت‌های حرکتی). توان‌بخشی یکی از نکات کلیدی در فرآیند درمان می‌باشد. این فرآیند شامل انجام تمرین‌های حرکتی به صورت مرحله به مرحله برای بازگشت ناحیه آسیب‌دیده به وضعیت عادی است. حرکت دادن ناحیه آسیب‌دیده در این شرایط می‌تواند به رفع مشکل کمک کند.

توجه داشته باشید فرد آسیب‌دیده نباید تا زمان اطمینان از بهبود شرایط خود انجام فعالیت ورزشی را آغاز نماید. به این ترتیب معمولاً بیان می‌شود شروع ورزشهای زانو درد فقط زمانی امکان‌پذیر است که درد، ورم یا سفتی ایجاد شده در زانو از بین رفته باشد. همچنین در هنگام شروع مجدد فعالیت‌های ورزشی، لازم است این فعالیت‌ها به تدریج آغاز شده و به زانوی آسیب‌دیده مدت زمان لازم برای هماهنگی با شرایط جدید داده شود.

پیشگیری از آسیب‌دیدگی زانو در فعالیت‌های ورزشی


درد کمتر، انرژی بیشتر

asib8

نباید فرد اجازه دهد عضلات وی دچار درد و خستگی شود. در این شرایط فرد می‌تواند و می‌بایست به فعالیت خود با در نظر گرفتن اقدامات مراقبتی لازم ادامه دهد. توجه داشته باشید انجام برخی تمرین‌های حرکتی عمومی می‌تواند باعث افزایش سطح انرژی فرد و کاهش درد زانو و خشکی آن شده و حالت روحی فرد و وضعیت خواب وی را بهبود بخشد. به همین خاطر فرد آسیب‌دیده می‌تواند درباره این تمرین‌های حرکتی با پزشک معالج خود صحبت کند.

گرم کردن بدن

asib9

قبل از شروع انجام حرکت‌های ورزشی ابتدا زمان لازم را به نرم کردن عضلات اختصاص دهید. به این ترتیب گرم کردن بدن را از ناحیه پا شروع کرده و به تدریج به سمت اندام‌های بالاتر حرکت کنید. در ادامه حرکت‌های آرام و چرخشی (در جهت عقربه‌های ساعت و خلاف جهت عقربه‌های ساعت) با تمام مفاصل خود انجام داده و این کار را تا زمانی ادامه دهید که احساس نرم شدن به مقدار کافی در مفاصل داشته باشد. در صورتی که هنگام انجام این حرکت‌ها احساس ناراحتی کردید، انجام فعالیت را متوقف نمایید.

انجام حرکت‌های کششی بیشتر، آسیب‌دیدگی کمتر

asib10

انجام فعالیت‌های کشش به صورت روزانه می‌تواند به نرم شدن حرکت‌های مفصل زانو کمک نماید. گاهی اوقات به این حرکت‌ها تمرین‌های دامنه حرکتی گفته می‌شود. در این شرایط لازم است تمرکز بر تمام عضلات اطراف مفصل زانو همچون عضله چهار سر ران باشد. به این منظور لازم است حرکت‌های کششی انجام شده و حالت کششی برای مدت 30 ثانیه حفظ گردد. این حرکت‌ها می‌بایست برای 2 تا 3 بار در هفته تکرار شوند. توجه داشته باشید قبل از انجام این حرکت‌ها با پزشک متخصص خود درباره مناسب بودن آنها مشورت نمایید.

یخ درمانی برای رفع درد زانو

asib11

در صورت انجام فعالیت‌های بیش از حد با زانو در طول فعالیت‌های روزمره، کمپرس سرد می‌تواند به کاهش درد و ناراحتی زانو کمک کرده و ورم زانو را حداقل نماید. به این منظور فرد می‌تواند تکه‌های یخ را داخل یک حوله پیچیده و سپس حوله را بر روی زانو قرار دهد. توجه داشته باشید نباید یخ به صورت مستقیم بر روی پوست قرار گیرد. در ادامه لازم است حوله یخ برای مدت 20 دقیقه بر روی زانو باقی مانده و سپس به مدت 20 دقیقه به زانو استراحت داده شود.