درد زانو: درمان، علائم و علت

1

درد زانو از خفیف تا شدید متغیر است و گستردگی آن می‌تواند از درد ملایم تا درد طاقت فرسا و تیرکشنده متفاوت باشد. این درد می‌تواند به طور ناگهانی (درد حاد زانو) و یا به تدریج در طول زمان (درد مزمن زانو) بروز کند، همچنین ممکن است به صورت پیوسته یا متناوب (دوره‌ای) باشد. برخی از انواع زانو درد با فعالیت و یا در طی شب بدتر می‌شود و به سایر نقاط بدن (به عنوان مثال، باسن، کمر) تیر کشیده و گسترده می‌شود.

دکتر مؤیدفر جراح ارتوپد و فوق تخصص زانو می‌گویند شناخت انواع مختلف درد زانو و نشانه‌هایی که اغلب احساس می‌کنید، می‌تواند به شما کمک کند تا ارتباط بهتری با پزشک خود برقرار کنید. اگر دچار درد زانو هستید و قصد مشورت با پزشک خود را دارید، باید عوامل و علائم دیگری را که ممکن است با درد زانویتان همراه باشد، با پزشک خود در میان بگذارید. به این ترتیب ایشان می‌توانند بر اساس وضعیت شما درمان‌هایی مانند فیزیوتراپی، مصرف دارو و شاید عمل جراحي را در نظر بگیرند. درصورتی که زانو درد شما برای مدت طولانی ادامه دارد، حتماً برای مشاوره و یا درمان‌های پزشکی لازم به متخصص مراجعه کنید. برای رزرو نوبت می‌تواند با شماره‌های 03131315870 -03131315871 تماس حاصل نمایید.

تعریف درد زانو


زانو درد بیماری شایعی است که ممکن است افراد در تمام سنین آن را تجربه کنند. این درد ممکن است بلافاصله بعد از وارد شدن صدمه یا آسیب به زانو رخ دهد، یا اینکه به شکل یک بیماری مزمن بروز کند. میزان درد و ناراحتی افراد به علت درد زانو، منطقه آسیب دیده زانو و یا وضعیت جسمی فرد قبل از زانو درد بستگی دارد.

چه عواملی باعث درد زانو می‌شود؟


مشکلاتی که عملکرد صحیح یک یا هر دو زانو را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ممکن است باعث درد زانو گردد. وارد شدن صدمه و آسیب به زانو، شایع‌ترین علت زانو درد است، اما عوارض دیگری مانند آرتروز ممکن است به زوال مفصل زانو و بروز درد و ناراحتی منجر شود. این نوع صدمات اغلب زمانی رخ می‌دهد که ترومای شدیدی به زانو وارد ‌شود و یا زانو در جهت اشتباهی پیچ بخورد.

آسیب دیدگی منیسک زانو

2

منیسک زانو با جلوگیری از حرکات غیرعادی که ممکن است منجر به آسیب دیدگی زانو شود، موجب ثبات زانو می‌گردد. پاره شدن منیسک ممکن است عملکرد درست زانو را مختل سازد.

التهاب تاندون

3

التهاب تاندون (تاندونیت) التهابی است که قرمزی، حساسیت به لمس و درد شدیدی را در تاندون‌های زانو و یا هر منطقه از بدن که دارای تاندون است، تولید می‌کند. فعالیت‌هایی که نیاز به حرکات تکراری دارند، ممکن است خطر التهاب تاندون را مانند آرتروز افزایش دهند.

آرتروز مفاصل

4

آرتروز مفصلی (OA) شکلی از آرتروز است که ممکن است در یک یا چند استخوان مفصل در بدن ایجاد ‌شود. این عارضه ممکن است مردان، زنان و کودکان را مبتلا سازد. زنان بالای 55 سال در معرض بالاترین خطر ابتلا به آرتروز قرار دارند. درد و ناراحتی این عارضه ناشی از تخریب غضروف است که باعث سایش استخوان‌ها به یکدیگر و درد و ناراحتی شدید می‌شود.

نقرس کاذب

5

نقرس کاذب نوع شایعی از آرتروز زانو است که با تشکیل کریستال‌های پیروفسفات کلسیم (یک نوع نمک) در مایعات زانو ایجاد می‌شود. این عارضه اغلب با بیماری نقرس که در آن کریستال‌های اسید اوریک در سلول‌های زانو تشکیل می‌شود، اشتباه گرفته می‌شود. نقرس کاذب موجب دوره‌های دردناک تورم و التهاب در زانو و همچنین مفاصل دیگر می‌شود.

ورم کیسه‌های مفصلی

6

التهاب بورس زانو می‌تواند موجب درد زانو در برخی افراد شود. بورس‌ها کیسه‌های کوچکی از مایع هستند که با نرم و لغزنده کردن تاندون‌های باسن، شانه‌ها و زانو، به حرکت آزادانه آنها در امتداد مفاصل کمک می‌کنند.

دررفتگی کشکک زانو

7

جابجایی و در رفتگی کشکک با ساییدگی غیر طبیعی کشکک ناشی از جابجایی غیر طبیعی آن در هنگام راست یا خم شدن زانو ایجاد می‌شود. این عارضه اغلب در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود، اما ممکن است در هر فرد بسیار پر تحرک و فعال، موجب بروز حملات درد زانو شود.

انحراف زانو

8

یکی از مشکلات شایع ارتوپدی در جامعه انحرافات مربوط به زانو است که به اشکال گوناگون وجود دارد. انحرافات زانو به طور معمول به دو شکل پای پرانتزی و پای ضربدری دیده می‌شود که انحراف پرانتزی به مراتب شیوع بیشتری دارد. این انحراف در دراز مدت باعث درد شدید زانو می‌شود.

اضافه وزن

9

افرادی که اضافه وزن دارند ممکن است درد زانو را در هنگام راه رفتن و یا ایستادن تجربه کنند. هنگامی که وزن بدن بیشتر از حد طبیعی باشد، فشار و استرس بیشتری بر روی مفاصل وارد می‌شود. این فشار می‌تواند تخریب بافت‌های مفصل در هنگام سایش انتهای استخوان ساق پا بر روی استخوان ران را افزایش داده و با تولید اصطکاک، باعث درد و ناراحتی زانو گردد.

چه افرادی در معرض درد زانو هستند؟


افراد مسن مبتلا به عوارض استخوان یا مفاصل ممکن است درد زانو را تجربه کنند. زنانی که بیش از 65 سال سن دارند، ممکن است در معرض خطر بالاتری نسبت به افراد جوان‌تر باشند. جوانان و نوجوانان نیز ممکن است در ورزش و یا فعالیت‌هایی که نیاز به پریدن، دویدن دارد، یا انواع فعالیت‌های مشابهی که موقعیت‌های استرس زا در بدن تولید می‌کنند، درد زانو را تجربه کنند.

علائم درد زانو چیست؟


علائم درد زانو بسته به پیچیدگی شرایط و یا آسیب وارده ممکن است خفیف تا شدید باشد.

علائم و نشانه‌های درد زانو

  •  خشکی زانو و یا عدم توانایی خم و یا راست کردن زانو.
  •  احساس گرمی پوست زانو
  •  صدای تق تق، کلیک و یا برخی دیگر از صداهای غیرطبیعی که در هنگام حرکت زانو شنیده می‌شود.

علائم و نشانه‌های جدی

  •  درد همراه با تورم، قرمزی و گرمی زیاد
  •  ناتوانی در ایستادن
  •  ضعف و سستی زانو
  •  افتادن در هنگام تلاش برای ایستادن
  •  احساس بی‌حسی در پای آسیب دیده

چگونه درد زانو تشخیص داده می‌شود؟


پزشک ممکن است آزمایشات و یا روش‌های تشخیصی خاصی را به منظور تعیین علت درد زانوی شما تجویز کند. این آزمایشات شامل:

  • تصاویر اشعه ایکس از زانو که برای یافتن صدمات احتمالی، عوارض و مشکلات زانو تهیه می‌شود. در این نوع از آزمون‌های تشخیصی از تابش الکترومغناطیسی برای مشاهده اندام‌های بدن و تولید تصاویر از آنها استفاده می‌شود.
  • در سی‌تی اسکن، تصاویری از داخل بدن در موقعیت و زوایای مختلف تهیه می‌شود. سی‌تی اسکن می‌تواند به تشخیص مشکلات مفاصل، استخوان‌ها و بافت‌ها کمک کند.
  • این روش برای مقاصد تشخیصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • ام آر آی تصاویر سه بعدی از بدن را ارائه می‌‌دهد. MRI با ایجاد تصاویری از داخل زانو به پزشک اجازه می‌دهد تا به بررسی دقیق آناتومی زانو بپردازد.

زانو درد چگونه درمان می‌شود؟


درمان زانودرد شامل مصرف داروهایی برای تسکین درد و یا درمان عوارضی است که در زانو بوجود آمده است. برای صدمات مربوط به ورزش‌ پزشک ممکن است فیزیوتراپی را به بیمار توصیه کند. این درمان، عملکرد طبیعی ‌بدن را پس از آسیب، باز می‌گرداند.
برخی افراد ممکن است به تزریق کورتیکواستروئید برای بهبود علائم آرتروز نیاز داشته باشند. گزینه جراحی برای افرادی استفاده می‌شود که آسیب شدید زانوی آنها را نمی‌توان ترمیم و یا بازسازی کرد.

درمان‌های غیر جراحی


تسکین درد

دارو

ایبوبروفن و استامینوفن مسکن‌های غیرتجویزی هستند که بدون نسخه از داروخانه قابل تهیه هستند و به اندازه کافی درد شما را تسکین می‌دهند که بتوانید تمرینات و ورزش‌های توان‌بخشی را انجام دهید. گذاشتن کمپرس سرد و گرم روی ناحیه آسیب‌دیده نیز به کاهش التهاب و درد کمک می‌کند. گرمادرمانی برای رفع گرفتگی بیشتر مؤثر است در حالی که سرمادرمانی برای کاهش التهاب در فاز حاد آسیب‌دیدگی به کار می‌رود. برای گرما درمانی می‌توانید از یک بطری حاوی آب داغ که در حول پیچیده شده استفاده کنید و برای سرمادرمانی، یک پاکت حاوی سبزیجات یخ‌زده را در حوله بپیچید.

 متدRICE

  • اول از همه باید استراحت کنید و از قسمت دردناک و آسیب‌دیده زانو محافظت کنید. اگر انجام دادن حرکت یا فعالیتی خاص موجب تشدید درد زانوی شما می‌شود، از انجام آن خودداری کنید. شاید بتوانید فعالیت دیگری را جایگزین این فعالیت کنید که موجب درد زانوی شما نمی‌شود.
  • قرار دادن کمپرس سرد موجب کاهش درد و التهاب می‌شود. اگر دچار آسیب‌دیدگی زانو شدید، سریعاً روی زانوی خود کمپرس سرد قرار دهید تا میزان تورم زانو را کاهش دهید. حداقل سه بار در روز و هر بار به مدت 10 الی 20 دقیقه کمپرس سرد را روی زانوی خود بگذارید.
  • بستن ناحیه آسیب‌دیده با باندکشی می‌تواند به کاهش تورم کمک کند. به خاطر داشته باشید که بستن باند به صورتی که بیش‌ازحد تنگ باشد، موجب افزایش تورم می‌شود بنابراین اگر بانداژ بیش‌ از حد محکم شد، آن را شل کنید. اگر هر گونه احساس گزگز، بی‌حسی، سردی، افزایش درد یا تورم را در زیر بانداژ حس می‌کنید، ممکن است به خاطر تنگ بودن بانداژ باشد. همچنین به وجود تغییر رنگ پوست در زیر بانداژ نیز توجه کنید (آبی یا کبود شدن پوست). این حالت نشان‌دهنده انسداد جریان خون است.
  • هر زمان که روی زانوی خود کمپرس سرد می‌گذارید، نشسته‌اید یا دراز کشیده‌اید، می‌توانید پای خود را بالا بگیرید به طوری که بالاتر از سطح قلب قرار گیرد. این کار به کاهش تورم زانو کمک می‌کند.

فیزیوتراپی

اگر درد زانوی شما همچنان ادامه دارد و فعالیت‌های زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده، با یک متخصص فیزیوتراپی مشورت کنید. فیزیوتراپی به کنترل درد زانو و بهبود قدرت و انعطاف‌پذیری شما کمک می‌کند. فیزیوتراپیست می‌تواند درمان‌های مختلفی را برای شما ارائه کند، به شما کمک کند بیشتر با مشکل خود آشنا شوید و همچنین کمک کند که مجدداً فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهید.

بسیار مهم است که برای رفع مشکل خود، اقدام کنید و فعالیت بدنی داشته باشد. معمولاً برای بهبود وضعیت شما، تمریناتی تجویز می‌شوند که حرکت پذیری زانو را بیشتر می‌کنند. ممکن است از شما خواسته شود که این تمرینات را در خانه انجام دهید. ورزش کردن باید اصلی‌ترین روش درمانی شما برای مبارزه با درد زانو باشد. برخی از تمریناتی که به بهبود درد زانو کمک می‌کنند عبارت‌اند از:

  • بالا آوردن پا در حالت صاف (خوابیده): بخوابید و یکی از زانوهای خود را خم کنید. پای دیگر ا صاف نگه دارید و آن را از روی تخت بلند کنید. پایتان را 5 ثانیه بالا نگه دارید و سپس به آرامی پایین بیاورید. این حرکت را برای هر پا، 5 بار تکرار کنید. می‌توانید این تمرین را شب‌ها و صبح‌ها که در تخت خوابیده‌اید انجام دهید.

zanoodad

  • بالا آوردن پا در حالت صاف (نشسته): روی یک صندلی مناسب بنشینید و تکیه دهید. یک پای خود را صاف کنید و بالا بیاورید. پایتان را 10 ثانیه در این حالت نگه دارید و سپس آن را به آرامی پایین بیاورید. اگر این تمرین را به راحتی می‌توانید انجام دهید، به تدریج به مچ پای خود وزنه‌های سبک متصل کنید. سعی کنید هر بار که روی صندلی می‌نشینید این تمرین را انجام دهید.

zanoodad1

درمان‌های جراحی


تعویض جزئی یا کامل زانو

این درمان شامل جایگزینی جزئی یا کامل زانو می‌باشد.

10

گزینه جراحی به ندرت توصیه می‌‌شود، مگر اینکه درد زانو واقعاً شدید و غیر قابل کنترل باشد. این امر به دلیل عوارضی است که ممکن است پس از عمل جراحی بروز کند. برخی از نقاط جراحی ممکن است دچار عفونت شوند و یا تعداد کمی از افراد ممکن است تا زمانی که آن منطقه به طور کامل بهبود یابد، افزایش درد را تجربه کنند.

آرتروسکوپی

11

جراحی آرتروسکوپیک روشی است که طی آن جراح ارتوپد با استفاده از یک دوربین کوچک، علت درد زانو را تشخیص و درمان می‌کند. آرتروسکوپی معمولاً برای شناسایی یک مشکل مکانیکی مانند پارگی منیسک و یا رباط‌ استفاده می‌شود.

پارگی رباط متقاطع قدامی

12

Anterior cruciate ligament (ACL) tear:پارگی رباط متقاطع قدامی: پارگی رباط متقاطع قدامی (ACL) بسیار شایع است و درمان آن شامل جایگزین کردن رباط پاره با پیوند تاندونی است که از تاندون همسترینگ، تاندون کشکک زانو و یا تاندون چهارسر بدن بیمار گرفته می‌شود.

استئوتومی (جراحی برش استخوان)

13

جراحی استئوتومی روشی است که معمولاً برای همتراز کردن و در یک راستا قرار دادن مفصل زانو در موارد خمیدگی پاها و یا زانوها انجام می‌شود. این جراحی برای هم‌ترازی اندام‌های تحتانی و جابجایی فشار وزن از روی آنها انجام می‌شود.

آرتروپلاستی

14

آرتروپلاستی نوعی عمل جراحی آرتروسکوپیک سایشی است که گاهی اوقات در درمان درد زانو همراه با آرتروز زانو انجام می‌گیرد.

آیا می‌توان از درد زانو پیشگیری کرد؟


پیروی از یک رژیم غذایی سالم می‌تواند به پایین نگهداشتن وزن و جلوگیری از فشار و استرس غیرطبیعی بر روی مفاصل کمک کند. گرم کردن بدن قبل از بلند کردن وزنه، دویدن و یا انجام هر فعالیت دیگری که بر مفاصل بدن فشار وارد می‌کند، ممکن است از رگ به رگ شدن و دررفتگی مفاصل جلوگیری کند. استراحت کردن پس از تمرینات شدید نیز ممکن است برای جلوگیری از درد زانو مفید باشد.

مراقبت‌های بعد از جراحی زانو


  • طی 48 ساعت اول به جز مواردی که برای غذا خوردن یا دوش گرفتن از جای خود بلند می‌شوید، سعی کنید پای خود را بالاتر از سطح قلب نگه دارید و آن را بالا بگیرید. بعد از این زمان، در صورتی که احساس راحتی می‌کنید می‌توانید از جای خود بلند شوید و کمی به اطراف حرکت کنید.
  • هر 30 دقیقه یک بار، 10 مرتبه پای خود را از مچ به سمت بالا و پایین 10 مرتبه حرکت دهید.
  • برای حرکت کردن از عصا استفاده کنید و هرزمان که احساس راحتی می‌کنید، عصا را کنار بگذارید. اگر شما عمل ترمیم مینیسک داشته یا دچار شکستگی شده باشید، جراحتان به شما دستور خواهد داد که برای مدت زمان معینی، هیچ وزنی روی پای آسیب‌دیده وارد نکنید و یا میزان وارد کردن وزن روی پا محدود باشد.
  • تا 3 الی 4 روز، پانسمان زخم را تمیز و خشک نگه دارید. بعد از این زمان احتمالاً می‌توانید پانسمان‌ها را بردارید و روی بخیه‌های جراحی، چسب مخصوص زده و دوش مختصری بگیرید و سپس زانوی خود را کاملاً خشک کرده و چسب‌های روی بخیه را مجدداً عوض کنید. تا زمان کشیدن بخیه‌ها توسط پزشک نباید دوش طولانی‌مدت بگیرید یا در وان آب داغ یا استخر بروید.
  • سعی کنید انواع غذاهای سالم را بخورید تا انرژی بیشتری داشته باشید و به بدن خود کمک کنید که سریع‌تر بهبودی پیدا کند. برخی از غذاهای سالم و مفید برای شما عبارت‌اند از میوه‌ها، سبزیجات، نان کامل، محصولات لبنی کم‌چرب، گوشت ماهی و گوسفند. چاقی یا اضافه‌وزن می‌تواند روند بهبودی زخم آسیب را به تأخیر بیندازد.