پارگی و آسیب های مینیسک زانو: علائم و درمان با جراحی

ax1

زانوی شما بزرگترین مفصل موجود در بدن شما و یکی از پیچیده‌ترین آنهاست. به دلیل آنکه شما از مفصل زانو خیلی زیاد استفاده می‌کنید، این مفصل در برابر آسیب‌های مختلف حساسیت زیادی دارد. همچنین از آنجا که اجزاء و قسمت‌های بسیار زیادی در داخل مفصل زانو وجود دارد، مشکلات بسیار زیادی هم می‌تواند برای اجزای داخلی آن به وجود بیاید.

پارگی مینیسک یکی از شایع‌ترین آسیب‌دیدگی‌های مفصل زانو می‌باشد. ورزشکاران، بخصوص آنهایی که در رشته‌های ورزشی تماسی و پُربرخورد فعالیت می‌کنند، بیشتر در معرض خطر پارگی مینیسک هستند. اما این آسیب می‌تواند در هر فردی با هر سن و سالی اتفاق بیفتد. هنگامی که افراد عادی در مورد پارگی غضروف زانو صحبت می‌کنند، معمولاً منظور آنها همان پارگی مینیسک است.

اغلب موارد پارگی مینیسک بدون استفاده از درمان‌ها و مداخلات مناسب، بهبود پیدا نخواهد کرد. در صورتی که بیمار بعد از استفاده از درمان‌های حفاظتی نتواند فعالیت‌های دلخواه خود و یا فعالیت شغلی یا ورزشی خود را از سر بگیرد، متخصص ارتوپد از عمل جراحی برای درمان زانوی او استفاده خواهد کرد. عمل جراحی برای درمان پارگی مینیسک به این دلیل توصیه می‌شود که اگر این پارگی درمان نشود، ممکن است اندازه آن بزرگتر شود و باعث ساییدگی غضروف مفصلی و نهایتاً بروز آرتروز زانو شود.

جهت مشاوره یا رزرو نوبت مراجعه و معاینه با شماره‌های 03131315870 و 03131315871  تماس حاصل فرمایید.

پادکست پارگی مینیسک زانو

پارگی مینیسک چیست؟


ax2

پارگی مینیسک به حالت‌ها و اشکال مختلفی اتفاق می‌افتد. این پارگی‌ها بر اساس شکل ظاهری و محل وقوع آنها در غضروف مینیسک، طبقه‌بندی می‌شوند. شایع‌ترین انواع پارگی مینیسک شامل پارگی طولی، منقار طوطی، فلاپ، دسته سطلی و ترکیبی (پیچیده) می‌باشد. پارگی مینیسک زانو که در حین فعالیت‌های ورزشی اتفاق می‌افتد، غالباً با آسیب‌های دیگری به مفصل زانو از قبیل پارگی رباط صلیبی قدامی همراه است.

علت پارگی مینیسک


پارگی ناگهانی مینیسک غالباً در حین فعالیت‌های ورزشی اتفاق می‌افتد. چمباتمه زدن در زیر وزنه‌های سنگین و یا پیچش ناگهانی زانو در ورزشکاران می‌تواند باعث پارگی مینیسک شود. برخوردهای مستقیم مانند تکل زدن در فوتبال نیز گاهی باعث پارگی مینیسک می‌شود.

پارگی مینیسک در افراد مسن بیشتر به دلیل خرابی و فرسودگی غضروف مینیسک اتفاق می‌افتد. غضروف‌های مفصلی به مرور زمان ضعیف‌تر و فرسوده‌تر می‌شوند و بافت‌های پیر و فرسوده، آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به پارگی دارند. به طوری که تنها یک چرخش ناگهانی زانو در هنگام برخاستن از روی صندلی می‌تواند باعث پارگی مینیسک در افراد مسن شود.

علائم پارگی مینیسک


هنگامی که مینیسک زانوی شما پاره می‌شود، ممکن است صدای "تلق" از داخل مفصل زانو شنیده شود. اغلب افرادی که دچار این عارضه می‌شوند، بلافاصله بعد از پاره شدن مینیسک هنوز می‌توانند روی زانوی آسیب‌دیده خود راه بروند. حتی بسیاری از ورزشکاران با همان مینیسک پاره شده به مسابقه خود ادامه می‌دهند. اما بعد از دو تا سه روز به تدریج زانو سخت و متورم می‌شود.

شایع‌ترین علائم پارگی مینیسک عبارت است از:

  • درد زانو
  • خشکی و ورم زانو
  • گیر کردن یا قفل کردن زانو
  • احساس ناپایداری و «خالی کردن» زانو
  • ناتوانی در حرکت دادن مفصل زانو تا انتهای دامنه حرکتی آن

در صورتی که پارگی مینیسک درمان نشود، ممکن است تکیه‌ای از غضروف مینیسک کنده شده و در داخل مفصل زانو بیفتد. در این صورت زانوی شما به طور مکرر خالی می‌کند یا قفل می‌‌شود.

پارگی مینیسک چگونه تشخیص داده می‌شود؟


متخصص ارتوپد از شما پرسش‌هایی در مورد مصدومیت‌هایی که در گذشته داشته‌اید و فعالیتی که در زمان آسیب‌دیدگی زانویتان مشغول آن بوده‌اید، می‌پرسد. همچنین با انجام یک معاینه فیزیکی مشخص می‌کند که آیا درد زانوی شما به علت پارگی مینیسک است یا خیر. پزشک شما به هر دو زانو به دقت نگاه می‌کند و علائم حساسیت، کاهش دامنه حرکت و میزان پایداری مفصل را بررسی می‌کند. علاوه بر آن معمولاً عکس‌های اشعه ایکس از زانوی شما گرفته می‌شود. همچنین ممکن است برای انجام آزمایش‌های بیشتر نیاز به مراجعه به یک جراح ارتوپد داشته باشید. این آزمایش‌ها می‌تواند شامل عکسبرداری ام آر آی باشد که تصویری با جزئیات بیشتر از موقعیت دقیق و شدت پارگی مینیسک شما تولید می‌کند.

جهت مشاوره یا رزرو نوبت مراجعه می‌توانید با شماره‌های  03131315870  و  03131315871  تماس بگیرید.

درمان پارگی مینیسک


Patient with a knee injury and the doctor with x-ray in hands

روشی که پزشک شما برای درمان پارگی مینیسک استفاده می‌کند به چندین عامل مختلف از قبیل نوع پارگی، موقعیت آن بر روی غضروف و شدت آن بستگی خواهد داشت. سن شما و میزان فعالیت فیزیکی که شما دارید نیز می‌تواند در انتخاب روش درمانی مناسب تأثیر داشته باشد.

مهم‌ترین روش‌های درمانی برای پارگی مینیسک عبارت است از:

  • استراحت، گذاشتن یخ، بستن زانو با بانداژ کشی و بالا نگه داشتن پا بر روی چند بالش
  • عمل جراحی برای ترمیم پارگی مینیسک
  • عمل جراحی برای برداشتن قطعه پاره شده از مینیسک

درمان‌های خانگی


روش‌های غیر جراحی برای درمان پارگی مینیسک شامل استراحت کردن و خودداری از فعالیت‌های سنگین، گذاشتن یخ بر روی زانو و مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی می‌باشد.

روش‌های جراحی


مهم‌ترین اصل در جراحی مینیسک زانو آن است که بافت غضروف مینیسک حفظ شود. پارگی‌هایی که احتمال بهبودی آنها با استفاده از روش‌های جراحی زیاد باشد، از طریق عمل جراحی ترمیم می‌شوند. با این حال اغلب پارگی‌های مینیسک ترمیم‌پذیر نیستند و به ناچار باید قطعه‌ای از مینیسک برداشته شود. البته در این گونه از موارد نیز باید فقط قطعه‌ای از قسمت‌های غیر فعال مینیسک برداشته شود و حالت طبیعی غضروف مینیسک تا جایی که ممکن است باید حفظ شود.

جراحی ترمیم مینیسک

یکی از روش‌های جراحی برای درمان مینیسک، منیسکتومی قطعه‌ای یا ترمیم مینیسک می‌باشد. امروزه این عمل عموماً با استفاده از روش آرتروسکوپی انجام می‌گیرد که یک عمل سرپایی با حداقل تهاجم، عوارض و ناراحتی کمتر برای بیمار، قابلیت مشاهده بهتر محل جراحی توسط جراح، بهبودی سریع‌تر بیمار بعد از عمل و نتایج بهتر نسبت به جراحی باز زانو می‌باشد.

جراحی ترمیم مینیسک برای پارگی‌هایی که در قسمت فاقد رگ‌های خونی در مینیسک اتفاق می‌افتد و یا پارگی‌های پیچیده‌ای که امکان ترمیم آنها وجود نداشته باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش، بافت پاره شده از غضروف برداشته می‌شود و بافت سالم باقیمانده به صورت یک قطعه متوازن، پایدار و خوش‌فرم، شکل داده می‌شود.

اصول مورد نظر در ترمیم پارگی مینیسک شامل صاف کردن و شکل دادن لبه‌های پارگی و نیز اصلاح شکل لبه‌های غشای سینوویوم برای بهبود خونرسانی و افزایش سرعت بهبودی غضروف می‌باشد. علاوه بر آن ممکن است عمل سوزنکاری در بدنه غضروف مینیسک (ایجاد سوراخ‌هایی به عنوان مجاری عروقی) نیز انجام شود.

برای تثبیت و پایدار کردن مینیسک ترمیم شده، روش‌های متعدد و متفاوتی وجود دارد. برای تثبیت مینیسک می‌توان از عمل‌های آرتروسکوپی outside-in، inside-out و یا all-inside استفاه کرد.

جراحی برداشتن مینیسک

در صورتی که آسیب‌دیدگی مینیسک به قدری شدید باشد که نتوان آن را ترمیم نمود، احتمالاً لازم است قطعه پاره شده آن از طریق جراحی برداشته یا بریده شود. اما بدون وجود مینیسک که به عنوان ضربه‌گیر در مفصل زانو عمل می‌کند، ممکن است بیمار در آینده دچار زانو درد مداوم و آرتروز زانو شود.

برای بسیاری از بیماران مسن که به این عارضه دچار می‌شوند، ممکن است از عمل جراحی تعویض مفصل زانو استفاده شود. اما برای افراد جوان و فعالی که سن کمتر از 55 سال دارند، شاید بهتر باشد که از عمل دیگری به نام جراحی پیوند مینیسک استفاده شود. در طی عمل جراحی پیوند مینیسک، غضروف آسیب‌دیده با یک غضروف اهدایی جایگزین می‌شود.

جراحی پیوند مینیسک برای همه افراد گزینه مناسبی نیست. در واقع اگر شما سابقه ابتلاء به آرتروز زانو داشته باشید، جراحی پیوند مینیسک نمی‌تواند کمکی به شما بکند. اما در بعضی از بیماران، این روش می‌تواند نتایج بسیار خوبی داشته باشد و درد زانو را تا حد زیادی کاهش دهد.